از امام صادق (ع) نقل است که دربارۀ حکمت لقمان فرموده:

بخدا حکمت لقمانی بر اثر جاه و مال یا اهل و عیال ،یا برازندگی در جسم و جمال نبود،بر اثر این بود که وی مردی بود در کارهای خدائی نیرومند،در دین پرهیزگار،آرام و با وقار،نظری عمیق ، فکری طولانی ،و بینشی دقیق داشت،هیچگاه روز نمی خوابید.

در محفل جمعی خواب نمی رفت ،نقالی نمی کرد،عیبجوئی از کسی نمی کرد،هیچکس او را هنگام قضای حاجت یا غسل نمی دید،چه بسیار مستور و عمیق نظر و محافظه کار بود ،هرگز از چیزی نخندید و خشمگین نشد چه می ترسید گناهکار شود.

با کسی شوخی نمی کرد،نه از اقبال دنیا خرسند می شد و نه از ادبارش اندوهگین ،هر سخنی از کسی می شنید و می پسندید تفسیر و توضیحش را می پرسید بسیار در محفل حکیمان حاضر می شد و در برابر آنها تواضع می کرد، با قضات و سلاطین آمیزش داشت اما بحال قضات می گریست که مقام خطرناکی را اشغال کرده اند و بر سلاطین ترحم و دلسوزی می کرد که بمهلت الهی مغرور شده اند و بدنیا مطمئن و متمایل اند،و جلوۀ دنیا آنان را فریفته ،در این باره فکر می کرد و عبرت می گرفت،این تجربه ها او را در مبارزۀ با هوای نفس و مخالفت شیطان نیرومند می کرد.

جز بسخن سودمند گوش نمی داد و جز گفتار لازم نمی گفت،از این رو به مقام حکمت نائل شد و فیض عصمت یافت.

نیمه روزی که چشمها در خواب بود خداوند متعال دستور داد چند فرشته وی را ندا کردند-بطوری که صدا را می شنید و گوینده را نمی دید-که ای لقمان می خواهی خدا ترا جانشین خود گرداند تا در میان مردم حکومت کنی؟
گفت:اگر پروردگار فرمان داده با  جان و دل ،چه در این صورت او خود یاری و فریاد رسی کند و راه و رسم کار بیاموزد و از لغزش و خطا نگه دارد،و اگر اختیار با من است من آسایش و سلامت را انتخاب می کنم.
گفتند:چرا؟
گفت:برای این که حکومت بین مردم از لحاظ دین از هر پست و مقامی بدتر است ،فتنه و گرفتاریش بیشتر است حاکم یار و یاور ندارد ظلم اطرافش را احاطه می کند،و بر سر دوراهه است-اگر بحق حکم کند ممکن است سالم رهد،و اگر خطا کند راه بهشت را بخطا رفته ،و آنکه در دنیا بین مردم خوار و بی مقدار باشد در آخرت خوارتر و بی مقدار باشد در آخرت خوارتر و خفیف تر باشد،و هر که دنیا رابر آخرت ترجیح دهد هر دو را باخته.

این یک را از دست می دهد و با آن یک هم نمی رسد.فرشتگان از حکمت لقمان در شگفت شدند و خدا منطق وی را پسندید.

شبانگاه چون در بستر آرمید خدا حکمت را بر او نازل کرد.چنانچه سرا پایش را گرفت ،چون بیدار شد از همه مردم روی زمین حکیم تر بود.